|
صفحه 2 از 16
قابلیتهای جاوااسکریپت
اکنون که یک مفهومی از زبان جاوااسکریپت را در ذهن دارید، باید ببینیم که با آن چکار می توانیم انجام دهیم یا بهتر بگویم که جاوااسکریپت چه کاری برای ما انجام می دهد و چه قابلیتهایی را در مرورگر ایجاد می کند.
در حقیقت جاوااسکریپت یک ابزار برای طراحان وب و نویسندگان کدهای HTML می باشد. جاوااسکریپت دارای ترکیباتی ساده نسبت به زبانهای برنامه نویسی است که براحتی می توان آنها را داخل کدهای اچ تی ام ال یک صفحه قرار داد و از آنها استفاده کرد. یکی از قابلیتهای ویژه جاوااسکریپت رایگان بودن آن است که اگر شما زبان HTML را بدانید، می توانید با کمی دانستن جاوااسکریپت کدهای آماده که بیش از ۲۰۰۰ نوع از آنها در وب وجود دارد را در صفحات خود بکار گیرید.
با استفاده از این زبان می توانید متنهای پویا و متحرک در صفحات و در نقاط مختلف مرورگرها مانند نوار وضعیت آنها خلق کنید. یکی دیگر از قابلیتهای این زبان عکس العمل نشان دادن به وقایع و اتفاقات می باشد بطور مثال واکنش نسبت به کلیک یکی از دکمه های موس یا فشردن یک کلید بر روی کیبورد و یا انجام عملی هنگام بسته شدن صفحه مرورگر.
جاوااسکریپت حتی می تواند کدهای اچ تی ام ال را بخواند و یا تولید کند که توسط این خاصیت می توانید در هر زمان خاص یک متنی را تولید یا تغییر دهید و یا در زمانی مشخص عکسی را جایگزین عکسی دیگر کنید.
یکی از بهترین ویژگیهای جاوااسکریپت، اعتبار بخشیدن به اطلاعات می باشد مثلاً شما یک فرمی برای ارتباط با کاربر خود ساخته اید و می خواهید قبل از اینکه آن اطلاعات به سرور فرستاده شود، بازبینی شده تا اگر مشکلی وجود داشته باشد به کاربر اطلاع داده شود تا در صدد رفع آن برآید. چون جاوااسکریپت اصطلاحاً Client side است، یعنی در سیستم کاربر اجرا شده و مستقل از وب سرور است می تواند ترافیک روی سرور را کم کرده که این موضوع یک امتیاز مثبت برای میزبانان وب محسوب می شود.
آغازاسکریپت نویسی
تگ اسکریپت
جاوااسکریپت هم مانند زبان HTML از یکسری دستور و گرامر خاص خود پیروی می کند. البته این زبان به سادگی اچ تی ام ال نیست و بسیار هم حساس است، مثلاً در اچ تی ام ال فاصله بین تگها اهمیتی ندارد و مرورگر آنرا نادیده می گیرد اما در جاوااسکریپت فاصله باید متناسب باشد که اگر رعایت نشود با پیغام خطا روبرو خواهید شد. در قسمت بعد با چگونگی پیغامهای خطا در جاوااسکریپت آشنا می شوید. همانگونه که اطلاع دارید کدهای جاوااسکریپت را باید در میان تگهای HTML قرار دهید. به همین دلیل یک تگ برای آن در نظر گرفته شده است:
<script> … </script>
که کلیه دستورات جاوااسکریپت باید مابین آنها قرار گیرد. این تگهای اچ تی ام ال به مرورگر می فهمانند که در کجا این زبان آغاز شده تا مفسر جاوااسکریپت مرورگر فعال شود و در کجا پایان می پذیرد که برنامه مفسر هم کار خود را خاتمه دهد.
language
اما تگ script مانند بقیه تگها دارای خصوصیاتی می باشد، یکی از آنها language است که مقدار آنرا باید برابر با javascript قرار دهید،
<script language=”javascript”>
</script>
برای مقدار javascript می توانید نسخه آن را هم بنویسید. این زبان هم مانند اچ تی ام ال دارای نسخه های مختلفی است که هر کدام آنها با قابلیتهای جدیدی در وب توسعه یافتند. نسخه های این زبان عبارتند از ۱/۰ ، ۱/۱ ، ۱/۲ ، ۱/۳ ، ۱/۴ و آخرین نسخه حال حاضر هم ۱/۵ می باشد که هم اکنون این نسخه با مرورگر مایکروسافت یعنی اینترنت اکسپلورر سازگاری ندارد. فعلاً مرورگر اینترنت اکسپلورر از نسخه ۱/۳ این زبان پشتیبانی می کند.
type
تگ اسکریپت خصوصیت type هم دارد که برای این زبان باید آنرا برابر با text/javascript قرار دهید. نکته قابل توجه اینست که اگر این خصوصیت را به این تگ اضافه کنید، مرورگر اینترنت اکسپلورر نسخه ۱/۵ این زبان را نادیده می گیرد و کد را اجرا می کند. شما می توانید با اجرای کد زیر هم اولین اسکریپت خود را تجربه کنید و هم خصوصیت type را در IE امتحان کنید.
خب مانند زبان اچ تی ام ال می توانید از یک ویرایشگر متن مانند برنامه Notepad استفاده کرده و کد زیر را در آن وارد کنید:
<html>
<head>
<title> My JavaScript </title>
</head>
<body>
<script language=”javascript1.5″ type=”text/javascript”>
document.write(” Hello my friends “)
</script>
</body>
</html>
اکنون این فایل را با پسوند htm ذخیره کنید و سپس آنرا در مرورگر اینترنت اکسپلورر اجرا کنید که جمله Hello my friends را باید در صفحه ببینید. حالا خصوصیت type را حذف کنید و دوباره فایل را ذخیره و مشاهده کنید، هیچ متنی در صفحه دیده نمیشود که با تغییر نسخه ۱/۵ به ۱/۳ آن متن دوباره نمایان خواهد شد. نوشتن نسخه جاوااسکریپت اجباری نیست یعنی می توانید آنرا ننویسید.
حالا ببینیم که چه اتفاقی هنگام اجرای این کد می افتد. تگ اسکریپت و خصوصیات آن روشن است اما به عبارت زیر دقت کنید:
document.write(” Hello my friends “)
ببینیم در اینجا این عبارت چگونه برای مرورگر تفسیر می شود. document یعنی همان سند و فایل html که در آن این عملیات باید انجام شود و مرورگر به محض برخورد با این عبارت آماده می شود برای انجام کاری که بعد از یک نقطه نوشته می شود. در اینجا باید عمل write یعنی نوشتن را انجام دهد اما چی باید بنویسد، طبق قرارداد باید هر چیزی که در بین پرانتز هست را بنویسد و چون محتوای داخل پرانتز مابین دو علامت نقل قول یعنی ” ” قرار گرفته پس باید بصورت یک string در بیایند. string یعنی یک رشته کاراکتر که می تواند هم حرف باشد هم عدد و هم علامت و خاصیت string در این است که هرچیزی مابین دو علامت ” ” قرار گرفت عیناً باید در صفحه نوشته شود.
در جاوااسکریپت به document یک object یعنی شئ می گویند و هنگامی که یک نقطه بعد از آن گذاشته می شود آن شئ منتظر method خود می شود که در اینجا همان write است. به عبارت ساده این خط می گوید که آن شئ را بردار و در آن توسط متد نوشتن چیزی بنویس.
ساده بود، نه؟ بقیه دستورات هم به همین راحتی است فقط باید آنها را بنویسید و تمرین کنید تا در ذهنتان بمانند.
src
تگ script یک خصوصیت دیگر هم دارد که src است و با آن آشنا هستید، بله همانطور که حدس زدید برای آدرس دهی است. کدهای جاوااسکریپت را هم مانند استایل شیت می توانید در یک فایل جداگانه نوشته و با پسوند js ذخیره کنید سپس با خصوصیت src آدرس آن فایل را مشخص کنید. توجه داشته باشید که در آن فایل نباید دیگر تگ script را بنویسید. معمولاً در این حالت تگ اسکریپت در قسمت head گنجانده می شود تا با شروع صفحه فایل جاوااسکریپت فراخوانی شود.
<html>
<head>
<script language=”javascript” src=”jsfiles/name.js” type=”text/javascript”>
</script>
</head>
همانطور که گفته شد، جاوااسکریپت خیلی حساس بوده و از کوچکترین اشتباهی نخواهد گذشت. به خاطر اهمیت این موضوع در صفحه بعد چگونگی پیدایش خطا را توضیح می دهم.
|
